ناصر الدين شاه قاجار
284
سفرهاى ناصر الدين شاه به قم ( فارسى )
ملتزم مىشوم كه ده درجه از اين بهتر بلور بيرون بيايد و به نظر مبارك برسد ، كه پسند بفرمايند و تنخواه ديوان را هم بدون كسر رد كند و از تصدق سر مبارك اين كار رواجى پيدا كند و متاعى باشد كه در هرجا به فروش برسد و همهكس به ميل خاطر خريدارى كند . تا حال خيلى زحمت اين كار را خانهزاد كشيده است . بعد از اين را به هرطور كه خاطر مبارك علاقه پذيرد و مقرر دارند اطاعت مىكند . [ نقش مهر پشت سند ] : محمد مهدى ابن محمد [ اعتضاد الدوله ] [ متن دستخط حاشيه سند ] : امين الملك ، بلورها را به حضور بياوريد و كمال تحسين و تمجيد را از براى عمل كارخانه كه بسيار خدمت كردهاند و ابدا آن كارخانه را موقوف ندارند و روزبهروز در آن كارخانه سعى نمايند ، اما تجربه شده است كه هر وقت ديوان از براى . . . . 10 قبيل كارها پول داده است ، آن كار به اتمام نرسيده است و پول از ميان رفته است . اگر پول به عنوان قرض مىخواهد تمسك شرعى بنويسد ، به مهر علما ممهور كند ، التفات خواهد شد . سند شماره 10 [ گزارش حاكم قم راجع به تلگرافخانهء اين شهر ] [ 1290 ه . ق ] هو در باب تلگرافخانه امر و مقرر شده بود ، سفرى كه موكب مسعود همايونى به قم تشريففرما شده بودند ، تلگرافخانه پايين شهر واقع بود و به مركز شهر مسافتى بعيد داشت . امر و مقرر شده بود كه تغيير بدهند و نزديك عمارات ديوانى جاى خوبى براى تلگرافخانه ساخته شود كه نزديك باشد . اجراى اين فرمايش ملوكانه تا پارسال نشده بود و باز تلگرافخانه در پايين شهر جاى سابق بود . مقرب الخاقان مخبر الدوله ، پارسال خانه [ اى ] نزديك عمارات ديوانى براى سهولت امر مردم اجاره كرده و تلگرافخانه را آنجا قرار داده و حالا هم همانجا است . آن عمارت سابق تلگرافخانه كه پايين شهر اتفاق افتاده ، به كلى خراب و منهدم شده ، راى مبارك همايونى اگر علاقه بگيرد ، جاى